Bu hafta gündem üç eksende toplandı: yapay zekânın işe alım kararlarına doğrudan müdahale etmesi, Türkiye'de 31 Temmuz'da yürürlüğe giren dava ve teşvik düzenlemeleri, bir de daralan İK bütçesiyle büyüyen yönetişim açığı.
AI artık bir bütçe gerekçesi: giriş seviyesi kapı kapanıyor
Ne oldu. Gartner'ın 110 İK yöneticisiyle yaptığı araştırmada CHRO'ların %22'si kurumunda en az bir iş liderinin otomasyon gerekçesiyle giriş seviyesi alımı durdurduğunu bildirdi; aynı araştırmada kurumların yalnızca beşte biri yapay zekâdan anlamlı değer elde ettiğini söylüyor. Temmuz ayında 34 şirket 24.468 kişiyi çıkardı (Porsche 5.000, Microsoft 4.664, Verizon 3.000). Visa, çeyrek ödeme hacmi 4 trilyon doları aşarken kadronun %7'sine denk gelen ~2.600 kişilik küçülmeyi açıkladı ve gerekçe olarak yapay zekâ ile ajan tabanlı ticarete kaynak aktarımını gösterdi. Revelio Labs verisine göre giriş seviyesi işe alımlar 2019'a kıyasla %40 azaldı.
Sizin için anlamı. Değer üretimi %20'de kalırken kadro kesintisi gerekçesi olarak AI'ın kullanılması, bir verimlilik kararı değil bir anlatı kararıdır. Giriş seviyesini kapatmak bugün maliyeti düşürür, üç yıl sonra orta kademe yönetici havuzunu boşaltır — ve o açığı işe alımla kapatmak, yetiştirmekten pahalıdır.
Bu hafta atılacak adım. Son 12 ayda 'otomasyon' gerekçesiyle dondurulan veya iptal edilen giriş seviyesi kadroların listesini çıkarın; her biri için otomasyonun fiilen devrede olup olmadığını iş lideriyle tek sayfada teyit edin, edilemeyenleri yeniden açın.
İlgili haberler: Gartner: CHRO'ların %22'si giriş seviyesi alımın yapay zeka nedeniyle durduğunu söylüyor · Visa, Çeyrek Ödeme Hacmi 4 Trilyon Doları Aşarken 2.600 Kişiyi İşten Çıkarıyor · Temmuz'da 34 Şirket 24.468 Kişiyi Çıkardı: Gerekçe Olarak Yapay Zeka Öne Çıkıyor
31 Temmuz paketi: işçilik alacağı davasının kuralları değişti, teşvikler 2028'e uzadı
Ne oldu. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, kıdem tazminatı ve fazla mesai davalarında en sık kullanılan belirsiz alacak davasını kaldırdı; yerine kısmi davada tek seferlik talep artırımı hakkı getirdi. Aynı gün yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun, imalat sanayii KOBİ'lerine 2025 sigortalı sayısını koruma şartıyla verilen prim günü desteğini 2028 sonuna uzatarak 2026-2028 için 188 milyar TL ayırdı ve turizm belgeli konaklama tesisleri için Mayıs-Aralık 2026 döneminde prim günü başına 116,67 TL destek getirdi. Ayrıca İstanbul BAM, mesai saatleri dışında gönderilen WhatsApp iş talimatlarını fazla çalışma saydı.
Sizin için anlamı. Dava tarafında ispat yükü ve kayıt disiplini birden kritik hale geldi: talep artırımı tek seferlikse, karşı tarafın da sizin de dosyanız ilk gün oluşur. Puantaj ve dijital mesai kaydınız artık savunma değil, doğrudan bilanço kalemidir. Teşvik tarafında ise 188 milyar TL'lik kaynak, kadro koruma taahhüdüne bağlı — yani küçülme kararınızın gizli bir maliyeti var.
Bu hafta atılacak adım. İmalat veya turizm kadronuz varsa 2025 sigortalı sayısı taahhüdünü bu hafta doğrulayıp planlanan çıkışların teşvik kaybı maliyetini hesaplayın; aynı toplantıda mesai dışı dijital iletişim politikasını yazılı hale getirin.
İlgili haberler: 12. Yargı Paketiyle Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı, İşçilik Alacağı Davaları Değişiyor · İmalat Sanayiinde İstihdamı Koruma Desteğinin Süresi 2028 Sonuna Uzatıldı · Turizm Tesislerine Prim Günü Başına 116,67 TL SGK Desteği Geldi
Bütçe daralırken yönetişim açığı büyüyor
Ne oldu. Gartner'ın 300'den fazla CFO ile yaptığı araştırmaya göre İK, ortalama bütçe artışı %2,4'ten %0,7'ye inerek en sert daralmayı yaşayan fonksiyon oldu. Buna karşın 750 CHRO'lu Gartner araştırmasında katılımcıların %92'si son altı ayda yapay zekâyı İK süreçlerine dahil ettiğini bildirdi. SHRM verisine göre İK'da AI kullanımı %39'a ulaştı ama kullanan şirketlerin yalnızca %49'unun yazılı politikası var; şirketlerin %27'si AI'ı işe alımda kullanıyor ve düzenlemeye tabi bölgelerdeki İK profesyonellerinin %57'si ilgili yasalardan habersiz. Meta, çalışan bilgisayarlarına kurduğu izleme programını haziran ayındaki açık ~45 bin veri tablosunu şirket içi erişime açınca süresiz durdurdu.
Sizin için anlamı. Bütçesi kısılmış bir fonksiyon, en hızlı yayılan teknolojiyi politikasız kullanıyor. Meta örneği maliyetin nerede patlayacağını gösteriyor: teknoloji değil, veri yönetişimi. İşe alımda AI kullanan her şirket, yasal bilgisi olmayan bir ekiple ayrımcılık riski taşıyan bir karar makinesi işletiyor demektir.
Bu hafta atılacak adım. İK'da hâlihazırda kullanılan tüm AI araçlarının envanterini bir sayfada çıkarın; her araç için veri girdisi, karar etkisi ve sorumlu ismi yazın — politika yoksa önce işe alım kullanımını yazılı kurala bağlayın.
İlgili haberler: Gartner: CFO'lar 2026'da İK Bütçesini Yüzde 0,7'ye Kısarken Teknolojiye Ayrılan Payı Artırıyor · Gartner: CHRO'ların 2026 Önceliği Üçüncü Yıldır Liderlik Gelişimi, Yüzde 92'si Son 6 Ayda Yapay Zeka Uyguladı · SHRM 2026: İK'da Yapay Zeka %39'a Ulaştı, Politika Yazan Şirket Yarıdan Az
Başvuru enflasyonu: eleme değil, doğrulama sorunu
Ne oldu. Greenhouse'un platform verilerine göre bir ilana düşen ortalama başvuru sayısı son yıllarda katlanarak arttı; adaylar yapay zekâyla toplu başvuru yapıyor, işverenler yapay zekâyla eliyor. Robert Half'ın 2.000'den fazla işe alım yöneticisiyle yaptığı ankette işverenlerin %66'sı 2026'nın ikinci yarısında kalıcı işe alımı artırmayı planlıyor, ama %58'i nitelikli aday bulmanın bir yıl öncesine göre zorlaştığını söylüyor. Workera 28 Temmuz'da, adayların yapay zekâ destekli kopyasını gerçek zamanlı tespit eden ve gerçek iş görevlerini taklit eden gözetimli değerlendirme ürününü duyurdu.
Sizin için anlamı. Bol başvuru ile nitelikli aday kıtlığının aynı anda var olması, filtrenin çalışmadığının kanıtı. CV ve standart online test artık sinyal taşımıyor; sinyal, işin kendisini taklit eden görevde. Bu hafta yapılacak yatırım daha fazla eleme yazılımı değil, daha az ama doğrulanmış aday.
Bu hafta atılacak adım. En kritik iki açık pozisyonda CV taramasını ikinci sıraya alın; süreci gerçek bir iş görevi üzerinden yapılan, gözetimli tek bir değerlendirmeyle başlatın.
İlgili haberler: Greenhouse CEO'su: İşe Alım Piyasası Yapay Zeka Yüzünden 'Kıyamet Döngüsüne' Girdi · Robert Half: ABD İşverenlerinin Üçte İkisi Yılın İkinci Yarısında İşe Alımı Artıracak · Workera, Yanlış İşe Alımın Maliyetini Hedef Alan 'Gözetimli Sınav' Ürününü Duyurdu
Piyasa gevşedi, hareketlilik durdu — elde tutma artık ücretle çözülmüyor
Ne oldu. TÜİK'in 30 Temmuz'da yayımladığı Haziran verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik %7,6'ya geriledi, istihdam 32 milyon 733 bine çıktı, atıl işgücü oranı 2 puan düşüşle %28,8 oldu. Küresel tarafta hareketlilik donmuş durumda: ABD'de açık pozisyonlar 7,6 milyonda, istifa oranı %1,9'da sabit; Revelio Labs'e göre iş değiştirerek %10 ve üzeri zam alanların payı 2022'deki %54'ten 2025'te %41'e indi. Korn Ferry'nin 133 ülkede 4.000'den fazla şirketi kapsayan araştırmasında yapay zekâ becerisine ödenen prim yalnızca %10; ücret uzmanlarının %64'ü doğru prim seviyesinden emin değil. TriNet'in platformundaki worksite çalışan sayısı yıllık %12 düşüşle ~300 bine geriledi.
Sizin için anlamı. Dışarıda kapı dar, içeride prim erimiş: çalışanlar kalıyor ama bağlılıktan değil, seçenek yokluğundan. Bu, ücret bütçenizi rahatlatan ama sessiz devamsızlığı ve iç mobiliteyi patlatan bir denge. AI becerisine %10 prim ödeyip kritik yeteneği tuttuğunu sanan şirketler, piyasa açıldığında ilk kaybedenler olacak.
Bu hafta atılacak adım. Kritik rollerdeki ilk yüzde 10'luk performans grubunu belirleyin ve bu çeyrekte onlara ücret dışı bir taahhüt verin: adı konmuş bir sonraki rol ve tarih.
İlgili haberler: TÜİK: İşsizlik Haziran'da 0,5 Puan Düşüşle Yüzde 7,6'ya Geriledi · ABD'de Açık Pozisyonlar Mayıs'ta 7,6 Milyonda Sabit Kaldı, İstifa Oranı Yüzde 1,9'da Donuk · Revelio Labs: İş Değiştirmenin Ücret Primi Neredeyse Pandemi Öncesi Seviyeye Geriledi