Özel bir hastanede ambulans şoförü olarak 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme düzeninde görev yapan işçi, ödenmeyen fazla mesai alacağı bulunduğu gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, prim, yıllık izin ve fazla çalışma alacaklarının tahsilini talep etti. İşveren ise işçinin trafik kazalarına karıştığını ve mazeretsiz devamsızlık yaptığını öne sürerek feshin kendi tarafından haklı nedenle yapıldığını savundu.
Yerel iş mahkemesi, ödenmeyen fazla mesai bulunduğunu ve işçinin haklı fesih hakkını kullandığını kabul ederek kıdem tazminatına hükmetti. Bölge adliye mahkemesi ise istinaf aşamasında, işçinin 24 saatlik nöbette uyuyamadığı gerekçesiyle günlük fiili çalışmayı 4 saatlik dinlenme payı düşülerek 20 saat üzerinden hesapladı.
Daire: Azami Fiili Çalışma 14 Saat
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesinin 20 saatlik hesaplamasını bozdu. Daireye göre 24 saatlik vardiya sisteminde çalışan işçinin uyku ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabileceği kabul edilmeli; bu nedenle azami fiili çalışma süresi günde 14 saat olarak esas alınmalı. Günlük 11 saati aşan çalışma fazla mesai sayılacak.
Karar ayrıca alt derece mahkemelerinin, işçinin ibraz ettiği ücret bordrolarını ve puantaj kayıtlarını yeterince incelemeden karar verdiğini, yıllık izinli günlerin fazla mesai hesabından hatalı biçimde çıkarıldığını da tespit etti; dosyanın bu eksiklikler giderilerek yeniden görülmesine karar verildi.
İşverenler İçin Sonuç
Karar, 24 saat kesintisiz hizmet veren sağlık kuruluşları, ambulans işletmeleri ve benzeri sektörlerdeki vardiya/nöbet ücretlendirmesi için emsal niteliği taşıyor. İşverenlerin nöbet çizelgelerini, puantaj ve bordro kayıtlarını 14 saatlik fiili çalışma varsayımına göre gözden geçirmesi, olası fazla mesai uyuşmazlıklarında belirleyici olacak.
