AYM: Arabuluculuk Tutanağında 'İşçi-İşveren İlişkisinden Kaynaklanan' İfadesi Kıdem ve Fazla Mesai Talepleri İçin Yeterli
Anayasa Mahkemesi, zorunlu arabuluculuk tutanağında uyuşmazlığın yalnızca genel bir ifadeyle belirtilmesinin, kıdem tazminatı ve fazla mesai gibi farklı alacak kalemlerini ayrı ayrı içermediği gerekçesiyle davanın usulden reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı.
Durmuş Çelik'in açtığı davada Anayasa Mahkemesi, zorunlu arabuluculuk tutanağında uyuşmazlığın yalnızca 'işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan' ifadesiyle belirtilmesinin, kıdem tazminatı ve fazla mesai gibi farklı alacak kalemlerinin ayrı ayrı yazılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı. Karar, 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Askerlik nedeniyle iş akdi feshedilen başvurucu, 2018'de arabuluculuğa başvurmuş; görüşmede işveren vekili telefonla herhangi bir alacak bulunmadığını belirterek kalemleri ayrı ayrı müzakere etmeyi reddetmiş, tutanağa da genel biçimde 'işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan' uyuşmazlık yazılmıştı. Afyonkarahisar İş Mahkemesi davayı kabul edip kıdem tazminatı ve fazla mesai alacağına hükmetmiş, ancak işverenin istinaf başvurusu üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, tutanakta kalemlerin tek tek belirtilmediği gerekçesiyle davayı kesin olarak usulden reddetmişti.
AYM'nin gerekçesi
Yüksek Mahkeme, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 17. maddesinin tutanağın taraflarca beyan edilenler doğrultusunda düzenlenmesini öngördüğünü, somut olayda işverenin herhangi bir kalemi ayrıca tartışmayı reddettiğini vurguladı. Bölge Adliye Mahkemesi'nin tutanaktaki genel ifadeyi yetersiz sayması, başvurucu üzerinde ölçüsüz bir külfet oluşturan aşırı şekilci bir yorum olarak değerlendirildi; bu yorumun arabuluculuğun uyuşmazlıkları hızlı ve az masrafla çözme amacıyla bağdaşmadığı belirtildi.
Oybirliğiyle verilen kararda Anayasa'nın 36. maddesindeki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verildi; makul sürede yargılanma iddiası ise tazminat komisyonu yoluna başvurulmadığı için incelenmeden reddedildi. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya, yeniden yargılama yapılmak üzere Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderildi; başvurucunun tazminat talebi reddedilerek 41.480,40 TL yargılama giderinin kendisine ödenmesine hükmedildi.
Uygulamaya etkisi
Karar, zorunlu arabuluculukta işveren tarafının kalemleri tek tek müzakere etmeyi reddettiği durumlarda, tutanaktaki genel ifadenin sonraki davaya engel sayılamayacağını netleştiriyor. Hukuk ve İK ekipleri, arabuluculuk görüşmelerinde karşı tarafın tutumunun tutanağa doğru yansıtılmasına özen göstermeli; iyi niyetle yürütülmüş ama genel ifadeyle kapanan bir tutanağın, kıdem tazminatı ve fazla mesai gibi taleplerin usulden reddine gerekçe yapılamayacağını bilmelidir.
Ne yapmalı?
- Arabuluculuk görüşmelerinde karşı tarafın (özellikle işverenin) itirazını ve kalemleri müzakere etme isteksizliğini tutanağa net biçimde yansıtın.
- Mevcut veya geçmiş davalarda, salt genel ifadeli arabuluculuk tutanağı gerekçesiyle usulden ret almış dosyaları bu kararla yeniden değerlendirin.
- Şablon arabuluculuk tutanaklarınızı gözden geçirerek mümkün olduğunca kalem bazlı ifadelere yer verin, ancak karşı taraf reddederse bunun da tutanağa işlenmesini sağlayın.
SGK parametreleri, vergi dilimleri ve istisnalar Layers bordrosunda otomatik güncellenir — mevzuatı takip etmek yazılımın işi.
İlgili
Anonim ve Limited Şirketlerde Asgari Sermaye Artırım Süresi 31 Aralık 2027'ye Uzatıldı
Vergi Usul Kanunu'nda e-Tebligat Sistemi Yeniden Düzenlendi: Şirketler İçin Kayıt Son Tarihi 30 Kasım
