TES nedir, OKS'den farkı ne
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), halihazırda yürürlükte olan Otomatik Katılım Sistemi'ni (OKS) genişleterek işveren katkısını da içeren ikinci basamak bir emeklilik yapısına dönüştürmeyi hedefleyen bir politika önerisidir. Bugünkü OKS'de katkı yalnızca çalışan (prime esas kazancın %3'ü, 4632 sayılı Kanun Ek Madde 2) ve devletten (belirli oranda devlet katkısı) gelirken, TES modelinde bu yapıya işveren katkısının da eklenmesi öngörülüyor.
Yani TES, OKS'nin yerine geçen tamamen yeni bir sistem değil; mevcut otomatik katılım mekanizmasının üzerine işveren katkısı eklenerek genişletilmesi fikridir. Modelin ayrıntıları, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanmakta ve kamu-özel sektör paydaşlarının görüşüne açılması planlanmaktadır.
%3 kesinti tartışması nereden çıkıyor
Kamuoyunda TES ile birlikte çalışanların maaşından yeni bir %3 kesinti daha yapılacağı yönünde bir algı oluştu. Ancak %3 oranı yeni bir kesinti değil; halihazırda yürürlükte olan OKS'nin çalışan katkı payı oranıdır (4632 sayılı Kanun Ek Madde 2).
TES tartışmalarındaki karışıklık büyük ölçüde bu noktadan kaynaklanıyor: TES'in getireceği işveren katkısının oranı, çalışan katkı payının değişip değişmeyeceği ve toplam kesinti yükünün nasıl dağılacağı konusunda kanunla belirlenmiş, resmî olarak teyit edilebilir bir oran bulunmuyor. Bu nedenle kesin bir kesinti oranı üzerinden hesap yapmak, bu yazının kaleme alındığı tarih itibarıyla mümkün değil.
Yürürlük durumu: resmî takvim ne diyor
2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, 30 Ekim 2025 tarihli ve 33062 sayılı (Mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlandı. Program, OKS'nin işveren katkılı bir tamamlayıcı emeklilik sistemine dönüştürülmesini 2026 yılı hedefleri arasında sayıyor; SEDDK tarafından oluşturulan modelin ilgili kamu ve özel sektör paydaşlarının görüşüne sunulması, fon çeşitliliğinin artırılması, kesintilerin sadeleştirilmesi ve kısmi çekim imkanlarının genişletilmesi gibi başlıklar bu planlama belgesinde yer alıyor.
Ancak Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı bir kanun değil, bir planlama ve politika belgesidir; bağlayıcı bir yürürlük tarihi veya kesinti oranı içermez. Bu yazının hazırlandığı 2026 Temmuz ayı itibarıyla TES'i düzenleyen bir kanun tasarısı veya teklifi TBMM Genel Kurulu gündemine gelmemiş, dolayısıyla TES resmen yürürlüğe girmemiştir. Mevcut durumda çalışanlardan ve işverenlerden kesinti yapılmasını gerektiren yalnızca OKS'nin bugünkü %3'lük çalışan katkı payı yükümlülüğüdür.
İşverenlerin şimdiden atabileceği hazırlık adımları
Kanunlaşma süreci netleşmediği için işverenlerin bugünden atabileceği en gerçekçi adım, bordro sistemlerinde OKS'nin mevcut %3'lük çalışan katkı payı uygulamasının doğru işlediğinden emin olmak ve olası bir işveren katkısı kalemine kolayca uyarlanabilecek esnek bir parametre yapısı kurmaktır.
Bunun yanında SEDDK'nın yayımlayacağı model taslağını, Resmî Gazete'yi ve TBMM gündemini düzenli izlemek, çalışan iletişimi için hazır bir bilgilendirme metni oluşturmak ve kesin bir kanun yayımlanmadan çalışanlara kesinti oranı veya yürürlük tarihi konusunda taahhüt niteliğinde bilgi vermekten kaçınmak öneriliyor.
