Bordro verisi neyi gösteriyor
Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı'nın 'Canaries in the Coal Mine?' başlıklı araştırması, ABD'nin en büyük bordro şirketi ADP'nin milyonlarca çalışanı kapsayan verisine dayanıyor. Kasım 2025'te yayımlanan çalışma, 9 Şubat 2026'da güncellendi ve en çok yapay zekâya maruz kalan mesleklerde 22-25 yaş arasındaki çalışanların istihdamının, yapay zekânın yaygınlaşmasından bu yana yüzde 16 oranında görece gerilediğini ortaya koydu.
Araştırmacılar bu düşüşün özellikle yazılım geliştirme, müşteri hizmetleri ve büro/idari işler gibi mesleklerde yoğunlaştığını belirtiyor. Buna karşılık daha az yapay zekâ maruziyeti olan mesleklerde ve aynı mesleklerdeki daha deneyimli çalışanlarda istihdam sabit kalmış ya da artmış durumda.
Otomasyon mu, tamamlama mı — fark burada ortaya çıkıyor
Araştırmaya göre şirket içi giriş seviyesi işe alım, en çok yapay zekâya maruz kalan rollerde, daha az maruz kalan rollere kıyasla yüzde 13 oranında geriledi. Yazarlar, düşüşün yapay zekânın insan emeğini tamamladığı değil, doğrudan otomatikleştirdiği rollerde yoğunlaştığını vurguluyor — yani etki tüm yapay zekâ kullanımı değil, kullanımın niteliği ile ilişkili.
Ekip, bulguları 'kömür madenindeki kanaryalar' benzetmesiyle tanımlıyor: sayılar henüz toplam istihdamı büyük ölçüde etkilemese de, işgücü piyasasında ileride büyüyebilecek bir istikrarsızlık riskine işaret ediyor.
Türkiye'deki yazılım ve destek ekipleri için anlamı
Türkiye'de yazılım geliştirme ve müşteri destek fonksiyonları, genç mezunlar için önemli giriş kapıları; Stanford'ın verisi bu iki alanın küresel ölçekte aynı anda daralma baskısı altında olduğunu gösteriyor, bu da Türkiye'deki şirketler için de benzer bir dönüşümün habercisi olabilir.
Araştırmanın asıl ayırt edici bulgusu, sorunun 'yapay zekâ kullanımı' değil 'otomasyon amaçlı kullanım' olması; İK ve mühendislik liderliğinin genç yazılımcı ve destek personelini yapay zekâyı denetleyen, tamamlayan rollere yönlendirecek bir işe alıştırma tasarımı kurması, giriş seviyesi kadroları tamamen ortadan kaldırmak yerine dönüştürme fırsatı sunabilir.
