Ne yürürlüğe girdi
AB Yapay Zekâ Yasası'nın şeffaflık rejimi 2 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Bu tarihten itibaren belirli yapay zekâ sistemlerinin sağlayıcıları ile bunları kullanan taraflar (deployer) yükümlülüklere uymak zorunda.
Kurallar, sistemin ne zaman piyasaya sürüldüğüne bakılmaksızın kapsamdaki tüm sistemlere doğrudan bu tarihten itibaren uygulanıyor. Buna karşılık, tarihten önce üretilmiş ve yayımlanmış içeriğin geriye dönük olarak etiketlenmesi gerekmiyor.
Kapsam; yapay zekâ ile etkileşimde bulunulduğunun bildirilmesi, sentetik içeriğin işaretlenmesi, duygu tanıma, biyometrik kategorilendirme ve deepfake açıklamalarını içeriyor. Uygulanan hükümler 50. maddenin 1, 3 ve 4. fıkraları; bunlar AB pazarına sürülen her yapay zekâ sistemi için geçerli.
Yaptırım ve sınırlar
Şeffaflık yükümlülüklerine uyulmaması hâlinde 15 milyon avroya kadar veya dünya çapındaki yıllık cironun yüzde 3'üne kadar — hangisi yüksekse — para cezası öngörülüyor. Avrupa Komisyonu konuya ilişkin rehber ilkeleri 20 Temmuz 2026'da kabul etti.
Önemli bir sınır var: yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülükler bu tarihte devreye girmedi ve bağımsız Ek III sistemleri kapsam dışında kaldı. Yani işe alımdaki yüksek risk rejiminin ertelendiği yönündeki önceki duyurular geçerliliğini koruyor; şeffaflık kısmı ise ertelenmedi.
Türkiye'deki şirketler için somut görevler
AB'de iştiraki bulunan, AB'ye hizmet veren global iş merkezi ya da çağrı merkezi operasyonu işleten veya AB'de aday havuzu tutan Türk şirketleri doğrudan kapsamda.
Öncelikli adımlar: kariyer sitesindeki aday sohbet botlarına yapay zekâ ile konuşulduğuna dair bildirim eklemek; yapay zekâ ile üretilen iş ilanı ve aday e-postası gibi sentetik içerikleri işaretlemek; mülakat araçlarında duygu tanıma veya biyometrik kategorilendirme özelliği bulunup bulunmadığını tedarikçiden yazılı olarak teyit etmek — işyerinde duygu tanıma zaten yasaklı kategoride yer alıyor.
Son olarak İK teknoloji envanterinin, her araç için şirketin sağlayıcı mı yoksa deployer mı konumunda olduğu ayrımıyla yeniden çıkarılması gerekiyor; yükümlülüklerin içeriği bu ayrıma göre değişiyor.
