Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 30 Eylül 2026'da, daha önce veto ettiği SB 947'yi ('No Robo Bosses Act') imzalayarak yürürlüğe soktu. Yasa, işverenlerin disiplin veya işten çıkarma kararlarını yalnızca otomatik karar sistemlerine (yapay zekaya) dayandırmasını yasaklıyor; yapay zeka 'temel araç' olarak kullanılıyorsa, yönetici değerlendirmesi veya akran görüşü gibi ek insan girdileriyle onaylanması zorunlu hale geliyor. Etkilenen çalışana yazılı bildirim, kullanılan verinin açıklanması ve kararı açıklayabilecek bir insan irtibat kişisi sağlanması da yasanın gerekleri arasında.
Aynı gün imzalanan SB 951 ise, bir toplu işten çıkarma veya yer değiştirme kararı bir yapay zeka sisteminden kaynaklanıyorsa işverene ek şeffaflık ve bildirim yükümlülüğü getiriyor. Her iki yasa da 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girecek.
Türkiye merkezli şirketler için anlamı
Düzenleme doğrudan Kaliforniya eyalet hukukuna tabi işverenleri bağlasa da, Kaliforniya'da çalışanı veya ofisi bulunan Türkiye merkezli şirketler ile küresel İK teknolojisi tedarikçilerini de kapsıyor. Performans değerlendirme, disiplin veya işten çıkarma süreçlerinde yapay zeka destekli sistem kullanan şirketlerin, 2027 ortasına kadar bu kararlara insan onayı adımı eklemesi ve ilgili bildirim süreçlerini hazırlaması gerekiyor.
Düzenleme, ABD'de eyalet düzeyinde işyerinde yapay zeka kullanımını sınırlayan yasaların hızla yaygınlaştığının bir göstergesi; benzer düzenlemelerin önümüzdeki dönemde başka eyaletlerde de gündeme gelmesi bekleniyor.
