Dalga yavaşlıyor
Challenger, Gray & Christmas'ın aylık iş kesintisi raporuna göre ABD merkezli işverenler Temmuz 2026'da 33.429 işten çıkarma duyurdu. Bu, iki yılın en düşük aylık toplamı.
Rakam, Haziran ayında açıklanan 45.849 kesintiye göre yüzde 27, geçen yılın aynı ayındaki 62.075 işten çıkarma planına göre ise yüzde 46 daha düşük.
Gerekçe dili değişti
Toplam düşerken dikkat çeken nokta, kesintilerin nasıl gerekçelendirildiği. Yapay zekâ, üst üste beşinci ay boyunca tüm gerekçeler arasında birinci sırada yer aldı ve 10.970 kesintinin sebebi olarak gösterildi.
Yani Temmuz'da duyurulan her üç kesintiden yaklaşık biri doğrudan yapay zekâya bağlandı. Kitlesel küçülme baskısı hafiflerken, küçülmenin dili kalıcı biçimde teknolojiye kayıyor.
Türkiye açısından hukuki uyarı
Yeniden yapılandırma yürüten şirketlerin İK ekipleri için buradaki asıl mesele istatistik değil, gerekçe. "Yapay zekâ nedeniyle" ifadesinin fesih bildirimlerinde kullanılması, 4857 sayılı İş Kanunu'ndaki geçerli sebep ve feshin son çare olması ilkeleri karşısında ayrı bir risk doğurabilir.
Otomasyona bağlı kadro azaltımlarında görev tanımı revizyonlarının, hangi işin hangi araçla devralındığının ve alternatif değerlendirme adımlarının yazılı olarak belgelenmesi, olası işe iade davalarında belirleyici olacaktır.
